Art. 146 Kpa niekonstytucyjny dla "przedawnionych"?

          Po miesiącach (a nawet latach) zmagań o nasze emerytury, zdobywaniu trudnej dla wielu z nas wiedzy o przepisach emerytalnych, czas zająć się powodami i skutkami poczynań organu rentowego.

W sądach jest coraz więcej spraw wnoszonych przez emerytów. Wiele z nich ciągnie się miesiącami, a nawet latami.

Warto zastanowić się nad przyczynami tego zjawiska w kontekście skutków, jakie niesie ze sobą wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. w sprawie P 20/16.

          Kiedyś większość emerytów miała ogromne zaufanie do ZUS, święcie wierzyła, iż organ rentowy działa na ich korzyść. Większość nie wątpiła, nie sprawdzała decyzji, stosowanych przepisów. Ba, nawet nie czytała pouczeń i informacji znajdujących się w otrzymywanych dokumentach, głównie z powodu braku wiedzy, niezrozumienia zamieszczonych przepisów. Emeryci zwykle nie odwoływali się do sądów. I tu także powodem była niewiedza i brak wiary w sprawiedliwość sądów, lęk przed stawaniem przed obliczem sędziów. Bo też sądy orzekały zwykle „po linii”, na niekorzyść emerytów. I tu aż się prosi przywołanie chaosu po wyroku TK w sprawie zawieszonych emerytur, ogrom spraw sadowych, tysiące najróżniejszych pism urzędowych.

            Obecnie podejście wielu emerytów do dokumentów otrzymywanych z ZUS, jak i sądowych, bardzo się zmienia. Znacznie wzrosła świadomość emerytów, dostępność informacji i możliwość korzystania z najróżniejszych porad internetowych.

            Niezrozumienie i zdziwienie ciągle budzi działanie organu rentowego w stosunku do pokrzywdzonych emerytów. Dlaczego ZUS nie działa na korzyść swoich podopiecznych, świadczeniobiorców, dlaczego bezustannie walczy z emerytami w sądach? Dlaczego w wielu sprawach organ rentowy nie podejmuje działań z urzędu? A wnioski, w większości, składane przez emerytów, z góry skazane są na odmowę?

             Główną przyczyną ciągłej walki o emerytury jest złe prawo. To zarówno ustawodawca, jak również władza wykonawcza, której „ręką” jest organ rentowy, wprowadzają niekonstytucyjne przepisy, często je zmieniając. Brak pewności prawa powoduje też różna interpretacja przepisów prawnych zarówno przez ZUS, jak i sądy.

            Obecnie w bardzo trudnej sytuacji są emerytki „nieprzedawnione”, panie, których dotyczy art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego (posiadają decyzje o przyznaniu emerytury powszechnej z okresu krótszego niż 5 lat przed ogłoszeniem wyroku TK).

Emerytury tych kobiet przeliczane są z zastosowaniem niekorzystnych wskaźników z tablicy średniego dalszego trwania życia, liczone są jak dla kobiety 60+, a nie dla 66-latki. ZUS nie przyjmuje do wiadomości upływu czasu u i  i traktuje nas ciągle jak 60-latki.

           Jednocześnie do obliczenia wysokości emerytury stosuje się wartości środków zgromadzonych na subkoncie w wysokości takiej, jaka była w dacie przyznania emerytury powszechnej. Środki te nie są dalej waloryzowane. Waloryzacji podlega tylko emerytura powszechna.

Różnica waloryzacji emerytury i środków zewidencjonowanych na subkoncie jest bardzo duża. Waloryzacja emerytury osiąga wartość o przeciętnie ok. 2%, natomiast kapitał początkowy i składki waloryzowane są przeciętnie o ok. 8 %.

Dla większości kobiet z tej grupy przeliczenie emerytury nie przyniosło żadnej podwyżki świadczenia, nadal pobierają emeryturę wcześniejszą, ponieważ jest wyższa od emerytury powszechnej, ewentualnie podwyżki świadczenia są niewielkie. Oczywiście, występują tutaj także podwyżki kilkusetzłotowe, są one jednak w zdecydowanej mniejszości.

I tutaj przywołam opinię poznańskiego adwokata Mateusza Ziębaczewskiego:

„Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Wobec tego organ administracji państwowej wydający nową decyzję stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania”.
Wniosek z tego taki, że wszystkie nieprzedawnione decyzje powinny być wydawane jak po raz pierwszy.

            W sytuacji podobnej, jak panie „nieprzedawnione”, znajdą się wkrótce, prawdopodobnie, panie „przedawnione” (posiadające decyzje o przyznaniu emerytury powszechnej sprzed ponad 5 lat). Będzie to sytuacja zaledwie podobna, gdyż projekty ustawy „naprawczej”, senacki i rządowy, przewidują co prawda eliminację, do obliczenia emerytury powszechnej, niekonstytucyjnego art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, ale nie przewidują uchylenia decyzji wydanej z naruszeniem prawa.

Czy to są te gwarantowane jednolite zasady zwrotu świadczeń należnych uprawnionym, o których mówi wyrok TK?

            Na wnioski (skargi o wznowienie postępowania), złożone po ogłoszeniu wyroku TK z dnia 6 marca 2019 r., organ rentowy odpowiada paniom „przedawnionym” odmową uchylenia decyzji o emeryturze powszechnej, ograniczając się do stwierdzenia o wydaniu jej z naruszeniem prawa. 

Odmawia również ponownego ustalenia emerytury według art. 114 ustawy emerytalnej. Ostatnio zdarza się, i to dosyć często, że sądy I instancji nakazują organowi rentowemu obliczenie świadczenia z zastosowaniem art. 114. 

Jednakże najczęściej  ZUS odmawia takiego obliczenia motywując to brakiem przesłanek do zastosowania art. 114, z uwagi, iż nie przedłożono nowych dowodów ani nie ujawniono nowych okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji przyznającej emeryturę powszechną, określonych w art. 114 ustawy emerytalnej. ZUS nie uznaje błędu legislacyjnego, ani nie przyznaje się do jego popełnienia.

Argumenty ZUS nie mogą się ostać, gdyż nawet Pan Minister Marcin Zieleniecki (Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Przewodniczący Rady Nadzorczej ZUS) potwierdził sprawę popełnienia błędu przez organ rentowy, na obradach Senatu w dniu 18.12.2019 r.

Jaki jest powód tak uporczywej odmowy organu rentowego do ponownego ustalenia wysokości świadczenia „przedawnionym” emerytkom? Czy tak trudno przyznać się do błędu, czy może sam art. 114 budzi niechęć jego zastosowania? 

            ZUS ciągle stoi na stanowisku, iż wobec „przedawnionych” decyzji o emeryturze, należy stosować art. 146 Kpa. A przecież,ominięcie przedawnienia nie uderza w interesy osób trzecich, a w istocie stanowi przywrócenie stanu prawnego zgodnego z Konstytucją.

„Stosowanie terminu 5 letniego przedawnienia do spraw emerytalnych w sytuacji, gdy wyrok TK zapadł po upływie 5 lat od wydania pierwszej decyzji ustalającej prawo do emerytury dla ubezpieczonych sprzeciwia się zasadzie art.2 Konstytucji oraz nie znajduje uzasadnienia w aksjologii i celach przepisu art.146 §1 kodeksu postępowania administracyjnego.

Z pozycji art.2 Konstytucji przepis art.146§1 KPA tworzy swoistą pułapkę prawną dla ubezpieczonego, gdyż ogranicza w czasie możliwość naprawienia szkody (deliktu konstytucyjnego) i restytucji (przywrócenie) prawa zgodnego z ustawą zasadniczą po stronie ubezpieczonych.

Konstytucyjna formuła państwa prawa realizującego zasady sprawiedliwości społecznej wyklucza, aby organ tego państwa ZUS, bronił się przedawnieniem przed naprawieniem deliktu konstytucyjnego wobec ubezpieczonego. Porównanie wartości konstytucyjnych, jakie znajdują się u podstaw art.146§1 KPA i wartości naruszonych tym przepisem, także wyklucza uwzględnienie przedawnienia w stanie faktycznym sprawy.

W sprawie ZUS pozornie akceptuje restytucje prawa do stanu zgodnego z Konstytucją, ale ostatecznie odmawia przeliczenia emerytury powołując się na 5 letni termin przedawnienia z art.146 §1KPA.

Jeśli za artykułem 146 §1 KPA kryje się wartość konstytucyjna, jaką jest pewność prawa uniemożliwiająca naruszanie poprzez przywrócenie stanu zgodnego z Konstytucją praw innych podmiotów, to w stanie faktycznym sprawy pewność prawa wyrażona w terminie art.146§1 KPA nie chroni nikogo poza organem ZUS.

Artykuł 146 §1KPA, co do skutków, tworzy ograniczenia dla formuły art.8 ust.1,art.67 oraz art.64 Konstytucji. Stabilność, czyli utrwalenie w czasie prawa uchwalonego wbrew Konstytucji, nie ma tutaj żadnej wartości, wprost przeciwnie, tworzy wtórną niekonstytucyjność decyzji odmawiającej wznowienia postanowienia.”

(z wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie)

https://sip.lex.pl/orzeczenia-i-pisma-urzedowe/orzeczenia-sadow/iv-u-564-19-wyrok-sadu-okregowego-w-czestochowie-522852744

https://sip.lex.pl/orzeczenia-i-pisma-urzedowe/orzeczenia-sadow/iv-u-599-19-wyrok-sadu-okregowego-w-czestochowie-522852743

A na koniec „cukiereczek”

Pani rocznik 53, „przedawniona”, decyzja o przyznaniu emerytury powszechnej z roku 2013. Odwołanie o uchylenie decyzji z 2013 r. oddalone przez sąd. Sąd zobowiązuje ZUS do przeliczenia emerytury jak „pierwszakowi”, na 2019 r. Organ rentowy wnosi apelację, rozprawa odbędzie się za kilka dni.

                „Sąd I instancji zobowiązał ZUS do przeliczenia emerytury ustalonej na zasadach określonych w art. 26 ustawy emerytalnej bez pomniejszania pobranych świadczeń, na dzień 27.03.2019 r.

Wprawdzie w uzasadnieniu wyroku nie została podana wprost dokładna podstawa prawna takiego przeliczenia, to określony sposób ustalenia podstawy obliczenia emerytury wskazuje, ze przeliczenie świadczenia miałoby nastąpić zgodnie z art. 26 w związku z art. 25 ust. 1 ustawy emerytalnej.

Przepisy te mają zastosowanie do ustalania wysokości emerytury po raz pierwszy z chwilą jej przyznania.

Kwotę emerytury w systemie zdefiniowanej składki ustala się tylko raz albo w dniu nabycia prawa, albo w dniu rozwiązania stosunku pracy.

Tak ustalona emerytura może być już tylko powiększona w przypadku dalszego opłacania składek w sposób podany w art. 108 ustawy emerytalnej.

Zgodnie z tym przepisem mechanizm przeliczenia emerytury polega na zwiększeniu świadczenia obliczonego według reguł określonych w art. 26 ustawy o iloraz zwaloryzowanych składek zaewidencjonowanych na koncie pracującego emeryta po dniu ustalenia prawa do emerytury i wyrażonego miesiącach średniego trwania życia ustalonego dla wieku danego ubezpieczonego w dniu złożenia wniosku o ponowne ustalenie wysokości świadczenia.

Tylko uchylenie decyzji o przyznaniu emerytury powszechnej, uzasadniłoby ponowne wydanie decyzji w przedmiocie prawa do świadczenia i obliczenia jego wysokości od początku, od daty przyznania, w oparciu o przepisy art. 26 w związku z art. 25 ust. 1, natomiast przeliczenie wysokości świadczenia może nastąpić jedynie na zasadach kreślonych w art. 108 ustawy emerytalnej.

Sąd Okręgowy uznał, że nie ma podstaw do uchylenia decyzji z 2013 r. i w tym zakresie odwołanie oddalił, zatem zdaniem organu rentowego nie ma podstaw do przeliczenia emerytury od dnia 27.03.2019 r. w sposób wskazany w wyroku.” 

Opinie do projektów ustawy emerytalnej - wysyłajmy

Drodzy Państwo

           Czas niesłychanie szybko mija, wydaje się, że coraz szybciej. Już jesteśmy po świętach, już mamy nowy rok.

     Czas zatem przypomnieć o sprawach z zakresu projektów „naprawczej” ustawy emerytalnej.

         20 grudnia 2019 r. Senatorowie przekazali do Sejmu swój projekt ustawy emerytalnej. Projekt ten został przedstawiony instytucjom państwowym i związkowym do zaopiniowania.

          Również Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało swój rządowy projekt ustawy naprawczej. I ten projekt ustawy również przedstawiono do zaopiniowania.

O obu projektach informacje znajdują się na blogu

16 grudnia 2019

Dwa projekty ustawy naprawczej - senacki i rządowy

https://emeryturazawieszenie.blogspot.com/2019/12/drodzy-panstwo-przedstawiam-do.html

            Jeśli ktoś z Państwa chciałby napisać swoją opinię do tych projektów ustawy naprawczej, to można korzystać z różnych wzorów pism znajdujących się na blogu, a także z tekstów postów.

Warto jeszcze raz podjąć trud wysyłania listów, e-maili do Prezydenta, Premiera, Ministrów, Posłów, Związkowców.

Kochani, zmobilizujmy się do tej akcji, wysyłajmy nasze opinie do wszystkich, którzy mają wpływ na kształt ustawy.

Serdecznie polecam pismo, które napisała jedna z blogowiczek, córka Pani 53

14 listopada 2019

Czy ustawa naprawcza uzupełni wyrok TK? Wzór pisma do władz

Pierwsze "robocze" pismo (tu kierowane do Pani Minister z Ministerstw Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej)

https://emeryturazawieszenie.blogspot.com/2019/11/czy-ustawa-naprawcza-uzupeni-wyrok-tk.html

Można wykorzystać również nasz „List do Senatorów”, zamieszczony na stronie

    https://www.petycjeonline.com/

List do Senatorów w sprawie projektu ustawy emerytalnej dotyczącego kobiet rocznik 53

https://www.petycjeonline.com/list_do_senatorow_w_sprawie_projektu_ustawy_emerytalnej_dotyczcego_kobiet_rocznik_53#sign

Wniesione projekty ustaw, którym jeszcze nie został nadany nr druku

6.   
      Wnioskodawca  Senat

Data wpływu 2019-12-20 

Senackiprojektustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FunduszuUbezpieczeńSpołecznych

EW-020-5(2)/19

przedstawiciel wnioskod.:
sen. Marek Borowski

Dotyczy przywrócenia większej podstawy obliczenia emerytury ubezpieczonym, którzy pobierali wcześniejszą emeryturę ubezpieczonym, którzy pobierali wcześniejszą emeryturę bez obiektywnej wiedzy, że kwoty wcześniej pobranej emerytury pomniejszą emeryturę powszechną (w większości przypadków dotyczy to kobiet urodzonych w 1953 r.)

20-12-2019 skierowany do opinii BL;
20-12-2019 skierowany do opinii BAS - zgodność z prawem UE;
24-12-2019 skierowany do konsultacji (PG, RNZUS, IGTE i KRSKO) 

https://www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/agent.xsp?symbol=PROJNOWEUST&NrKadencji=9&Kol=D&Typ=UST

Odpowiedź na pismo ZUS odmawiające przeliczenia emerytury -argumenty

Drodzy Państwo

                 Otrzymuję ostatnio wiele informacji od Pań „przedawnionych”, którym oddziały ZUS odmawiają przeliczenia emerytury według art. 114 ustawy emerytalnej po złożeniu skargi o wznowienie postępowania, jak również mimo nakazu Okręgowych Sądów Pracy. Często też wnoszą apelacje od wygranych przez emerytki spraw.

Motywują to brakiem przesłanek do zastosowania art. 114, głównie ust. 1 punkt 1) i 6).

              ZUS zaprzecza, aby przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego. Tłumaczenie jest takie, iż organ rentowy wykonywał tylko postanowienia ustawy.

        Zobaczmy zatem, co powiedział na ten temat Minister Marcin Zieleniecki (Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Przewodniczący Rady Nadzorczej ZUS) na obradach Senatu w dniu 18.12.2019 r.:

„Chcę powiedzieć, że różnimy się, jeżeli chodzi o kwestię dotyczącą terminu bądź też braku terminu, jak państwo proponujecie, na zgłaszanie przez osoby, których dotyczy ta regulacja i to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, wniosków o obliczenie emerytury bez zastosowania feralnego art. 25 ust. 1b. Zwracałem uwagę w trakcie prac w komisji senackiej na to, że stronie rządowej zależy na tym, aby błędy, które zostały popełnione w 2012 r. przy okazji prac i uchwalenia ustawy podwyższającej wiek emerytalny, zostały naprawione jak najszybciej.(…)

 Mamy świadomość tego, że panie z rocznika 1953, ale też niektórzy panowie, którzy zostali, że tak powiem, dotknięci tym błędem legislacyjnym, po prostu czekają na to rozstrzygnięcie.(…)

Powiedziałem, że chcemy, aby błąd legislacyjny został naprawiony, aby został naprawiony jak najszybciej (…)

Jeżeli państwo dostrzegliście zmianę stanowiska Rady Ministrów, czyli przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego działanie w zaufaniu do tego domniemania konstytucyjności przepisów, a dokładnie po 6 marca 2019 r. aktywność, jeżeli chodzi o współpracę z Senatem, z komisją senacką, nad opracowaniem projektu ustawy, który ten błąd legislacyjny miałby naprawić, to jest to właśnie wyraz tego, że uznaliśmy, że ten stan prawny w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego się zmienił i art. 25 ust. 1b ustawy emerytalno-rentowej w zakresie, w jakim narusza zasadę zaufania obywateli do państwa, po prostu jest niezgodny z konstytucją. Stąd zmiana stanowiska.”

https://www.senat.gov.pl/prace/senat/posiedzenia/przebieg,533,2.html

           Zdaniem wielu Sądów, w niniejszej sprawie istnieją podstawy do ponownego ustalenia prawa w oparciu o art. 114 ustawy o FUS.

           Zastosowanie w  sprawie wznowienia postępowania dla osób „przedawnionych” znajduje art. 114 ust.1 pkt 1 i ust. 1f pkt 1 ustawy o FUS. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. sygn. P 20/16 stanowi w ocenie Sądów nową okoliczność, o której mowa we wskazanym przepisie.

          W sprawie oceny możliwości zastosowania art.114 ustawy o FUS w  sprawie przeliczenia emerytury, Sąd Najwyższy wskazał:

„Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, w ubezpieczeniach społecznych regułą jest kształtowanie sfery prawnej ubezpieczonych i instytucji ubezpieczeniowej z mocy prawa. Zasada ta znajduje odzwierciedlenie w art. 100 ustawy o emerytalnej, zgodnie z którym prawo do świadczeń w niej określonych powstaje (in abstracto) z dniem spełnienia warunków wymaganych do nabycia prawa. Prawo do świadczeń powstaje i istnieje niezależnie od decyzji organu rentowego, a tylko jego realizacja w postaci wypłaty świadczenia wymaga potwierdzenia decyzją Tym samym zadaniem organu rentowego, na etapie nabycia in concreto prawa, jest jedynie ustalenie, że zostały spełnione warunki uzyskania uprawnienia emerytalnego oraz jego konkretyzacja w drodze decyzji".

            Jak trafnie zwrócił uwagę Sąd Najwyższy skoro decyzje organu rentowego sprowadzają się - zasadniczo - do deklaratywnego potwierdzenia uprawnień przysługujących ubezpieczonym z mocy prawa, to przepisy odnoszące się do trwałości i wzruszalności decyzji organu rentowego nie mogą być interpretowane i stosowane w taki sposób, który prowadziłby do trwałego pozbawienia osób ubezpieczonych uprawnień przysługujących im ex lege. 

Deklaratywny charakter decyzji organu rentowego potwierdzających przysługiwanie ubezpieczonemu prawa do określonego świadczenia rzutuje szczególnie na ograniczenie ostateczności decyzji organu rentowego odmawiających prawa do świadczenia, ponieważ stabilność negatywnego rozstrzygnięcia o prawach jednostki nie jest w tym przypadku wartością, która mogłaby przeważyć nad rzeczywistą realizacją konstytucyjnego i ustawowego prawa do zabezpieczenia społecznego.

             W tym kierunku zmierza wykładnia i praktyka Sądu Najwyższego dotycząca art. 114 ustawy emerytalnej. Traktuje ona ten przepis jako podstawę prawną dla weryfikacji i wzruszalności decyzji organów rentowych, w których zawarto ustalenia pozostające w obiektywnej sprzeczności z ukształtowanym ex lege stanem uprawnień emerytalno-rentowych zainteresowanych.

Sprzeczność ta zachodzi w przypadku decyzji błędnie odmawiających realizacji prawa do świadczenia, przysługującego z mocy prawa ubezpieczonemu.

Niezgodność ta może powstać także na skutek popełnionych przez organ rentowy uchybień normom prawa materialnego. Eliminacja tych sprzeczności stanowi uzasadnienie dla ponowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu rentowego, której rozstrzygnięcie jest niezgodne z ukształtowaną ex lege sytuacją prawną ubezpieczonego. W ponawianym postępowaniu organ rentowy dąży do ustalenia, czy popełnione uchybienia (przede wszystkim w zakresie prawa materialnego ale także procesowego) lub przedłożone dowody albo ujawnione fakty mają wpływ na zmianę dokonanych wcześniej ustaleń, od których zależy potwierdzenie uprawnienia ubezpieczonego do określonego świadczenia.

               Sąd Najwyższy podzielił również stanowisko, że funkcję usuwania z obrotu prawnego wadliwych decyzji organu rentowego stanowi art. 114 ustawy emerytalnej. Wskazał, że jeśli niekwestionowanym celem tego przepisu jest podważenie obiektywnie wadliwej decyzji organu rentowego, to przepis ten powinien znajdować zastosowanie do eliminacji z obrotu takich wadliwych decyzji organu rentowego, które w wyniku błędnej (ze strony organu rentowego) wykładni przepisów prawa lub błędnego zastosowania przepisów prawa do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, doprowadziły do pozbawienia jednostki możliwości faktycznego korzystania z przysługujących jej z mocy samego prawa świadczeń emerytalnych.

              Jak przyjęto w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego „prawidłowa wykładnia obowiązującego przepisu, odmienna od przyjmowanej uprzednio, jest nową okolicznością (...). Ujawniona po uprawomocnieniu się decyzji stanowi podstawę do wznowienia postępowania (...)”.

             Z orzeczenia tego wynika wprost, że ustalenie w toku postępowania, zapoczątkowanego kolejnym wnioskiem ubezpieczonego o ponowne ustalenie prawa, obiektywnej niezgodności wcześniejszej decyzji organu rentowego z obowiązującymi w tym zakresie regulacjami, dotyczącymi przesłanek nabycia prawa objętego wnioskiem, upoważnia organ do wzruszenia decyzji organu rentowego korzystającej z przymiotu ostateczności. Ten kontekst nie może być pomijany przy ustaleniu znaczenia zwrotu „ujawnienie okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji” zawartego w art. 114 ustawy emerytalnej.

            Zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku Sądu Najwyższego, w którym wyjaśniono, że znaczenie zawartego w art. 114 ustawy „okoliczności” występuje w dwóch znaczeniach:

1) okoliczności faktycznych oraz

2) okoliczności sprawy.

W tym drugim znaczeniu chodzi o ogół wymagań formalnych i materialnoprawnych związanych z ustalaniem decyzją rentową prawa do świadczeń emerytalno- rentowych.

           W konkluzji, ujawnieniem „okoliczności” w rozumieniu komentowanego przepisu może być stwierdzenie, że wcześniejsza decyzja organu rentowego (odmawiająca prawa do świadczenia) opierała się na błędnej wykładni przepisu normującego jeden z warunków nabycia prawa do emerytury w wieku obniżonym.

          Mając zaś na względzie zarysowaną powyżej koncepcję „obiektywnej błędności decyzji organu rentowego”, przepis art. 114 ustawy emerytalnej tym bardziej powinien znajdować zastosowanie, gdy obiektywnie wadliwa decyzja organu rentowego, odmawiająca wnioskodawcy potwierdzenia przysługującego mu prawa do świadczenia emerytalnego, jest efektem konsekwentnego nieuwzględniania przez organ rentowy wykładni ustawy emerytalnej dokonywanej w różnych sprawach przez Sąd Najwyższy.

               Przedstawiona wykładnia Sądu Najwyższego, dotycząca stosowania art. 114 ustawy o FUS, pozwala traktować nawet błędne stosowanie przepisów ustawy emerytalnej przez organ rentowy, jako podstawę zastosowania art. 114 ust. 1 pkt 1. W ocenie Sądu, tym bardziej podstawą zastosowania tego przepisu jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności zastosowanego przy ustalaniu wysokości emerytury przepisu art. 25 ust. 1b ustawy o FUS.

              Odnosząc się do wymogu z art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o FUS, by ujawniona nowa okoliczność istniała przed wydaniem błędnej decyzji, należy zwrócić uwagę, że jeśli art. 25 ust. 1b ustawy o FUS został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, to nie mógł on stanowić podstawy prawnej decyzji ustalającej wysokość emerytury, ponieważ przepis ten był niekonstytucyjny od chwili uchwalenia, a więc także w momencie stosowania go przez organ rentowy, czego nie może podważyć fakt, iż w tym czasie korzystał on jeszcze z domniemania konstytucyjności.

             Uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją przepis prawa nie może być stosowany przez sądy i inne organy w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału, 

Zatem w pełni uprawnione jest stanowisko, że w przypadku wniosku ubezpieczonej o przeliczenie emerytury z uwzględnieniem skutków orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r. należy wysokość emerytury ustalić tak, jakby art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w stosunku do kobiet urodzonych w roku 1953, nie obowiązywał w dacie wydawania decyzji o przyznaniu emerytury.

            Art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej nie mógł  stanowić podstawy prawnej decyzji, w której podstawę obliczenia emerytury pomniejszono o kwoty pobranych emerytur. Ponieważ przepis ten był niekonstytucyjny od chwili uchwalenia, a więc także w momencie stosowania go przez organ rentowy.

            Określenie „błąd organu rentowego” należy rozumieć szeroko, zgodnie z tzw. obiektywną błędnością decyzji. Obejmuje on sytuacje, w których organ rentowy miał podstawy do przyznania świadczenia, lecz z przyczyn leżących po jego stronie tego nie uczynił. Za takie przyczyny można uznać wszelkie zaniedbania tego organu, każdą obiektywną wadliwość decyzji, niezależnie od tego czy jest ona skutkiem zaniedbania, pomyłki, celowego działania organu rentowego, czy też rezultatem niewłaściwych działań pracodawców albo wadliwej techniki legislacyjnej i w konsekwencji niejednoznaczności stanowionych przepisów. Oznacza to, że przedmiotowe pojęcie obejmuje również niedopełnienie obowiązku działania z urzędu na korzyść osób uprawnionych do świadczeń emerytalno-rentowych.

            Określenie „błąd organu rentowego” obejmuje sytuacje, w których organ rentowy miał podstawy do przyznania świadczenia, lecz z przyczyn leżących po jego stronie tego nie uczynił. Za takie przyczyny uznaje się wszelkie zaniedbania tego organu, każdą obiektywną wadliwość decyzji (teoria tzw. obiektywnej błędności decyzji), niezależnie od tego, czy jest ona skutkiem zaniedbania, pomyłki, celowego działania organu rentowego, czy też rezultatem niewłaściwych działań pracodawców albo wadliwej techniki legislacyjnej i w konsekwencji niejednoznaczności stanowionych przepisów. Oznacza to, że przedmiotowe pojęcie obejmuje również niedopełnienie przez organ rentowy obowiązku działania z urzędu na korzyść osób uprawnionych do świadczeń emerytalno-rentowych.

             Uwzględniając taki sposób rozumienia błędu organu rentowego i odnosząc go do wcześniejszych rozważań dotyczących retroaktywnych skutków orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, należy stwierdzić, że decyzja organu rentowego o przyznaniu emerytury powszechnej  była dotknięta błędem, o którym mowa w art. 133 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 133 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach.

(na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach)

http://orzeczenia.ms.gov.pl/content/$N/150520000001521_III_U_000387_2019_Uz_2019-06-13_001

Art. 114. Nowe dowody mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość

Dz.U.2018.0.1270 t.j. - Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

1.       W sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy, na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, uchyla lub zmienia decyzję i ponownie ustala prawo do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli:

                         1) po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość;

                         6) przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego.

                  1b. Z przyczyn określonych w ust. 1 pkt 2 i 3 decyzja może zostać uchylona lub zmieniona również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a uchylenie lub zmiana decyzji są niezbędne do zapobieżenia poważnej szkodzie dla interesu publicznego.
                1c. Z przyczyn określonych w ust. 1 pkt 2 i 3 można uchylić lub zmienić decyzję także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego.
                1d. O wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji, o której mowa w ust. 1, organ rentowy zawiadamia niezwłocznie osobę zainteresowaną.
                1e. Uchylenie lub zmiana decyzji, o której mowa w ust. 1, nie może nastąpić, jeżeli od dnia jej wydania upłynął okres:
                         1) 10 lat – w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2–4;
                         2) 5 lat – w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 1 i 5;
                         3) 3 lat – w przypadku określonym w ust. 1 pkt 6.
                1f. Przepisu ust. 1e nie stosuje się, jeżeli:
                         1) w wyniku uchylenia lub zmiany decyzji z przyczyn określonych w ust. 1 osoba zainteresowana nabędzie prawo do świadczenia lub świadczenie w wyższej wysokości;

2.  Jeżeli prawo do świadczeń lub ich wysokość ustalono orzeczeniem sądu, organ rentowy w przypadkach określonych w ust. 1:
                              1) wydaje we własnym zakresie decyzję przyznającą prawo do świadczeń lub podwyższającą ich wysokość;
                              2) występuje do właściwego sądu ze skargą o wznowienie postępowania, gdy z dokonanych ustaleń wynika, że prawo do świadczeń nie istnieje lub świadczenia przysługują w niższej wysokości;
                             3) wstrzymuje wypłatę świadczeń w całości lub części, jeżeli emeryt lub rencista korzystał ze świadczeń na podstawie nieprawdziwych dokumentów lub zeznań albo w innych wypadkach złej woli.

Art. 133. Wypłata przyznanych lub podwyższonych świadczeń

---

1. W razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż:

         1) od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu, z zastrzeżeniem art. 107a ponowne ustalenie wysokości renty rodzinnej ust. 3;

         2) za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt 1, jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio również w razie ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości wskutek wznowienia postępowania przed organami odwoławczymi albo wskutek kasacji, z tym że za miesiąc zgłoszenia wniosku przyjmuje się miesiąc wniesienia wniosku o wznowienie postępowania lub o kasację.

Wesołych Świąt Bożego Narodzenia

Piękna jest radość w święta,
Ciepłe są myśli o wszystkich.

Niech pokój, miłość i szczęście             

Otoczy dzisiaj nas wszystkich!

          Kochani, życzę Wam, błogosławionych, rodzinnych, ciepłych, cudownych Świąt Bożego Narodzenia!
Wielu łask Bożych dla Was i dla Waszych Rodzin! 
Radosnych chwil spędzonych w gronie najbliższych przy Wigilijnym stole.
Niech wszystkie troski i spory odejdą w cień, a zagości szczęście!

Dwa projekty ustawy naprawczej - senacki i rządowy

Drodzy Państwo

            Przedstawiam do porównania dwa projekty dotyczące emerytalnej ustawy „naprawczej”.

Pierwszy, przyjęty przez połączone dwie komisje senackie i drugi „rządowy”.

Uzasadnienie do senackiego projektu można przeczytać pod adresem

https://www.senat.gov.pl/prace/senat/druki/

(druk 12 S)

SPRAWOZDANIE

 KOMISJI USTAWODAWCZEJ oraz KOMISJI RODZINY, POLITYKI SENIORALNEJ I SPOŁECZNEJ

o projekcie ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (druk nr 12)

            Marszałek Senatu w dniu 19 listopada 2019 r. skierował do Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej i Społecznej projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w celu rozpatrzenia go w pierwszym czytaniu.

 Komisje na wspólnym posiedzeniu w dniu 10 grudnia 2019 r. rozpatrzyły w pierwszym czytaniu przedstawiony przez wnioskodawców projekt ustawy, wprowadziły do niego poprawki i wnoszą o przyjęcie przez Senat jednolitego, załączonego projektu ustawy oraz projektu uchwały w sprawie wniesienia do Sejmu tego projektu ustawy.

Przewodniczący Komisji Przewodniczący Komisji Ustawodawczej (-) Krzysztof Kwiatkowski

Rodziny, Polityki Senioralnej i Społecznej (-) Jan Filip Libicki

projekt

       U C H WA Ł A  S E N A T U  R Z E C Z Y P O S P O L I T E J  P O L S K I E J

                                        z dnia

 w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

                    Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Senat wnosi do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

 Jednocześnie upoważnia senatora Marka Borowskiego do reprezentowania Senatu w pracach nad projektem

projekt

                                       U S T A W A

                                            z dnia

o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

              Art. 1. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270, z późn. zm.1) ) w art. 25 po ust. 1b dodaje się ust. 1ba w brzmieniu:

                        „1ba. Przepisu ust. 1b nie stosuje się do ubezpieczonych, którzy pobrali emeryturę na podstawie wniosku złożonego przed dniem 6 czerwca 2012 r., a uprawnienie do emerytury, o której mowa w art. 24, uzyskali po 31 grudnia 2012 r.”.

            Art. 2.

               1. Ubezpieczony, który pobrał emeryturę na podstawie przepisów art. 46, art. 50, art. 50a, art. 50e i art. 184 ustawy zmienianej w art. 1 lub art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2019 r. poz. 2215), w oparciu o wniosek złożony przed dniem 6 czerwca 2012 r., a uprawnienie do emerytury, o której mowa w art. 24 ustawy zmienianej w art. 1, uzyskał po 31 grudnia 2012 r., może wystąpić o ponowne ustalenie wysokości emerytury, z uwzględnieniem art. 25 ust. 1ba ustawy zmienianej w art. 1.

            2. Przeliczeniu podlega podstawa obliczenia emerytury ostatnio przyjęta do ustalenia kwoty świadczenia, a następnie uwzględnia się kolejne zmiany wysokości świadczenia.

           3. Emerytura w ponownie ustalonej wysokości przysługuje od dnia, od którego podjęto wypłatę emerytury przyznanej na podstawie art. 24 ustawy zmienianej w art. 1, a w przypadku, gdy prawo do tej emerytury było zawieszone – od dnia, od którego mogłaby być podjęta jej wypłata.

            4. Jeżeli ponownie ustalona wysokość emerytury przyznanej na podstawie art. 24 ustawy zmienianej w art. 1 jest wyższa od wypłacanej dotychczas, emerytowi wypłaca się wyrównanie. Kwotę wyrównania stanowi różnica pomiędzy sumą kwot emerytur, jakie przysługiwałyby w okresie, o którym mowa w ust. 3, z uwzględnieniem ich waloryzacji, a sumą kwot wypłaconych w tym okresie.

           5. Przepisy ust. 1–4 stosuje się do ponownego ustalenia wysokości renty rodzinnej.

        Art. 3.

           1. Z dniem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie podstawy obliczenia emerytury, o którym mowa w art. 2, postępowanie w sprawie ponownego ustalenia wysokości emerytury lub renty rodzinnej z pominięciem przepisu art. 25 ust. 1b ustawy zmienianej w art. 1, wszczęte przez organ rentowy w wyniku skargi o wznowienie postępowania złożonej w trybie art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730 i 1133) lub przez sąd w wyniku skargi o wznowienie postępowania złożonej w trybie art. 4011 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, z późn. zm.2) ), podlega zawieszeniu z mocy prawa do czasu wydania przez organ rentowy decyzji w sprawie tego wniosku.

         2. Organ rentowy zawiadamia sąd o złożeniu wniosku, o którym mowa w ust. 1, oraz o wydaniu decyzji.

         3. W przypadku wydania przez organ rentowy decyzji o odmowie ponownego ustalenia wysokości emerytury zgodnie z art. 2, organ rentowy lub sąd z urzędu podejmuje zawieszone postępowanie, o którym mowa w ust. 1.

         4. Postępowanie, o którym mowa w ust. 1, umarza się z dniem wydania przez organ rentowy decyzji zaspokajającej roszczenie w całości.

      Art. 4. Przepisów art. 2 nie stosuje się do spraw, w których wskutek wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 3, nastąpiło zaspokojenie roszczeń w całości.

      Art. 5. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1)      Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 2245 oraz z 2019 r. poz. 39, 730, 752, 1622, 1915 i 2070.

2)       Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r. poz. 1469, 1495, 1649, 1655, 1798, 1802, 1818, 2070, 2089, 2128 i 2217.

https://www.senat.gov.pl/prace/senat/druki/

(druk 12 S)

MinisterRodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Projekt z dnia 11.12.2019 r.

 Ustawa z dnia ………………………. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

 Art. 1. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270, z późn. zm.1) ) po art. 194h dodaje się art. 194i i art. 194j w brzmieniu:

 „Art. 194i. Do ustalenia podstawy obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, ubezpieczonego urodzonego w roku 1953, nie stosuje się przepisu art. 25 ust. 1b, jeżeli wniosek o przyznanie tej emerytury zgłosi w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego przepisu, pod warunkiem, że prawo do emerytury przed osiągnięciem wieku emerytalnego ma ustalone na podstawie wniosku złożonego przed dniem 6 czerwca 2012 roku.

 Art. 194j.

       1. Ponowne ustalenie emerytury przyznanej na podstawie art. 24 ubezpieczonemu urodzonemu w roku 1953, od podstawy ustalonej z zastosowaniem art. 194i, następuje z urzędu.

    2. Przeliczeniu podlega podstawa obliczenia emerytury ostatnio przyjęta do ustalenia kwoty świadczenia, a następnie uwzględnia się kolejne zmiany wysokości świadczenia.

      3. Emerytura w ponownie ustalonej wysokości przysługuje od dnia, od którego podjęto wypłatę emerytury przyznanej na podstawie art. 24, a w przypadku, gdy prawo do tej emerytury było zawieszone – od dnia, od którego mogłaby być podjęta jej wypłata.

      4. Jeżeli ponownie ustalona wysokość emerytury przyznanej na podstawie art. 24 jest wyższa od wypłacanej dotychczas, emerytowi wypłaca się wyrównanie. Kwotę wyrównania stanowi różnica pomiędzy sumą kwot emerytur, jakie przysługiwałyby w okresie, o którym mowa w ust. 3, z uwzględnieniem ich waloryzacji, a sumą kwot wypłaconych w tym okresie.

     5. Przepisy ust. 1–4 stosuje się odpowiednio do ponownego ustalenia wysokości renty rodzinnej.”.

Art. 2.

        1. Z dniem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie podstawy obliczenia emerytury, o którym mowa w art. 194j ustawy zmienianej w art. 1, postępowanie w sprawie ponownego ustalenia wysokości emerytury lub renty rodzinnej z pominięciem przepisu art. 25 ust. 1b ustawy zmienianej w art. 1, wszczęte przez organ rentowy w wyniku skargi o wznowienie postępowania złożonej w trybie art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730 i 1133) lub przez sąd w wyniku skargi o wznowienie postępowania złożonej w trybie art. 4011 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, z późn. zm.2) ), podlega zawieszeniu z mocy prawa do czasu wydania przez organ rentowy decyzji w sprawie tego wniosku.

         2. Organ rentowy zawiadamia sąd o złożeniu wniosku, o którym mowa w ust. 1, oraz o wydaniu decyzji.

      3. W przypadku wydania przez organ rentowy decyzji o odmowie ponownego ustalenia wysokości emerytury zgodnie z art. 194j ustawy zmienianej w art. 1, organ rentowy lub sąd z urzędu podejmuje zawieszone postępowanie, o którym mowa w ust. 1.

          4. Postępowanie, o którym mowa w ust. 1, umarza się z dniem wydania przez organ rentowy decyzji zaspokajającej roszczenie w całości.

 Art. 3. Przepisów art. 194j ustawy zmienianej w art. 1 nie stosuje się do spraw, w których wskutek wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 2, nastąpiło zaspokojenie roszczeń w całości.

Art. 4. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1 ) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 2245 oraz z 2019 r. poz. 39, 539, 730, 752, 1622, 1915 i 2070.

2 ) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r. poz. 1469, 1495, 1649, 1655, 1798, 1802, 1818, 2070, 2089, 2128 i 2270.

U Z A S A D N I E N I E

            Celem projektowanej ustawy jest realizacja orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. sygn. P 20/16, stwierdzającego niezgodność art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270, z późn. zm.) w zakresie jakim dotyczy urodzonych w roku 1953 kobiet, które przed dniem 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury wcześniejszej na podstawie art. 46 w związku z art. 29 ustawy emerytalnej, z art. 2 Konstytucji RP.

             Proponowane przepisy mają umożliwić wszystkim ubezpieczonym urodzonym w roku 1953, pobierającym emeryturę wcześniejszą na podstawie przepisów art. 46, art. 50, art. 50a, art. 50e, art. 184 ustawy emerytalnej oraz art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2019 r. poz. 2215), uzyskanie prawa do emerytury powszechnej bez zastosowania mechanizmu pomniejszania podstawy jej obliczenia o sumę kwot pobranych emerytur wcześniejszych. Z takiej możliwości będą mogli skorzystać ubezpieczeni z rocznika 1953, którzy przed wydaniem wymienionego orzeczenia Trybunału występowali do ZUS o przyznanie emerytury powszechnej oraz ci, którzy z takim wnioskiem wystąpią po raz pierwszy.

             Projekt dostosowuje system prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. Jego sentencja została ogłoszona 21 marca 2019 r. w Dz. U. poz. 539, a jego pełna treść wraz z uzasadnieniem w OTK ZU A z 2019 r. poz. 11.

             Celem wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego Komisja Ustawodawcza Senatu IX kadencji w dniu 15 maja 2019 r. przedstawiła projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Prace nad senackim projektem ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zostały przerwane wraz z zakończeniem kadencji Parlamentu w dniu 11 listopada br.

             Trybunał Konstytucyjny orzekając o niezgodności art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z art. 2 Konstytucji RP skonstatował, iż kobiety urodzone w roku 1953, które zdecydowały się przejść na wcześniejszą emeryturę, nie miały – w momencie podejmowania tej decyzji na podstawie obowiązującego wówczas stanu prawnego – świadomości co do skutków prawnych, jakie może ona wywoływać w sferze ich przyszłych uprawnień z tytułu emerytury powszechnej. Nie mogły bowiem przewidzieć, że przejście na emeryturę jeszcze przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, będzie wiązało się z pomniejszeniem zgromadzonego kapitału o pobrane świadczenia.

            Art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wprowadzony ustawą z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 6 czerwca 2012 r. poz. 637) wszedł w życie 1 stycznia 2013 r. Zgodnie z jego brzmieniem wysokość emerytury przysługującej ubezpieczonym w związku z osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego winna być pomniejszana o kwotę stanowiącą sumę kwot już pobranych emerytur wcześniejszych.

           Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował samej zasadności istnienia mechanizmu pomniejszania, lecz uznał, iż jest on niekonstytucyjny w odniesieniu do kobiet urodzonych w roku 1953, które uprawnienie do uzyskania emerytury wcześniejszej in abstracto nabywały osiągając wiek 55 lat wskazany w art. 29 ustawy emerytalnej w 2008 r., zaś z wnioskiem o jej przyznanie występowały do dnia 6 czerwca 2012 r. (nabycie prawa do emerytury wcześniejszej in concreto). Wspomniana grupa emerytek powszechny wiek emerytalny osiągała po 2012 roku, a zatem już w okresie obowiązywania art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej.

           W ocenie Trybunału Konstytucyjnego zasada zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oznacza konieczność zapewnienia bezpieczeństwa prawnego jednostki i sprowadza się do takiego stanowienia i stosowania prawa, aby nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela, aby mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji. Takiej możliwości została pozbawiona grupa kobiet urodzonych w roku 1953, pobierających emeryturę wcześniejszą przed dniem 6 czerwca 2012 r.

          Trybunał Konstytucyjny podkreślił, iż w celu zagwarantowania jednolitych zasad zwrotu świadczeń należnych uprawnionym ustawodawca powinien wprowadzić odpowiednie regulacje w tym zakresie, nadto skutkiem orzeczenia jest prawo wznowienia postępowania na mocy art. 190 ust. 4 Konstytucji RP dla wszystkich kobiet objętych jego zakresem. Należy jednak mieć na uwadze, iż możliwość wznowienia postępowania jest obwarowana przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, z późn. zm.). W myśl art. 146 § 1 Kpa uchylenie decyzji w związku z wydaniem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat. Sama natomiast skarga o wznowienie postępowania administracyjnego winna być złożona w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 145 § 2 Kpa).

           Projekt ustawy umożliwia zatem realizację wytycznych zawartych w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego wszystkim ubezpieczonym, w sprawach których nie istnieje możliwość wznowienia postępowania administracyjnego przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz sądowego przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych z uwagi na upływ ustawowych terminów.

           Podkreślenia wymaga też fakt, że projekt przewiduje:

 1) zwrócenie ubezpieczonym różnicy między pobieraną dotychczas emeryturą, a emeryturą, która powinna być wypłacana,

 2) ponowne przeliczenie renty rodzinnej,

3) zawieszenie lub umorzenie postępowań w sprawie ponownego ustalenia podstawy obliczenia emerytury, wszczętych przed dniem wejścia w życie projektowanej ustawy.

           Proponuje się, by projekt ustawy wszedł w życie po upływie 14 dni od dnia jego ogłoszenia.

          Projekt ustawy nie wymaga zamieszczenia przepisów przejściowych.

           Projekt ustawy nie ma wpływu na funkcjonowanie przedsiębiorców, również sektora mikro - małych i średnich przedsiębiorstw.

          W ocenie projektodawcy przedmiot projektowanej regulacji nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej i nie podlega procedurze notyfikacji zgodnie z przepisami w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych, ponieważ nie zawiera przepisów technicznych w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039, z późn. zm.), w związku z tym nie podlega notyfikacji.

         Zgodnie z § 27 ust. 4 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2016 r. poz. 1006, z późn. zm.) projekt nie podlega opinii właściwych instytucji i organów Unii Europejskiej, w tym Europejskiego Banku Centralnego.

          Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248) oraz § 52 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów projekt zostanie zamieszczony w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny w dniu skierowania do uzgodnień i konsultacji publicznych.

https://legislacja.gov.pl/docs//2/12328157/12648946/12648947/dokument430602.pdf

https://legislacja.gov.pl/projekt/12328157/katalog/12648934#12648934

Warszawa, dnia 11 grudnia 2019 r.

MINISTER Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

 DUS.II.5000.3.2019.MD

Według rozdzielnika

Szanowni Państwo,

            Stosownie do postanowień Uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów uprzejmie informuję, Ze na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w zakładce „Projekty aktów prawnych” oraz na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji w zakładce „Rządowy Proces Legislacyjny” umieszczony został projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wraz z uzasadnieniem oraz oceną skutków regulacji (nr w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów - UB1).

 Zwracam się z prośbą o zgłaszanie ewentualnych uwag do dnia 20 grudnia br. (również na adres mailowy:

 Mariusz.Derecki@mrpips.gov.pl

                                                                                                      Minister

                                                                                        z up. Stanisław Szwed

                                                                                             Sekretarz Stanu

Otrzymują:

 1. Pan Jacek Sasin - Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Aktywów Państwowych

2. Pan Piotr Gliński - Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego

3. Pan Jarosław Gowin - Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego

4. Pan Michał Dworczyk - Minister, Członek Rady Ministrów, Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
5. Pan Michał Woś - Minister, Członek Rady Ministrów

6. Pan Konrad Szymański - Minister - członek Rady Ministrów ds. europejskich

7. Pan Łukasz Schreiber - Minister, Członek Rady Ministrów

8. Minister Finansów

9. Minister Infrastruktury

10. Minister Rozwoju

11. Minister Sportu

 12. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, koordynator służb specjalnych

 13. Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej

 14. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi 15. Minister Obrony Narodowej

16. Minister Zdrowia

 17. Minister Funduszy i Polityki Regionalnej

18. Minister Cyfryzacji

19. Minister Klimatu

20. Minister Spraw Zagranicznych

21. Minister Edukacji Narodowej

 22. Minister Sprawiedliwości

23. Prezes Rządowego Centrum Legislacji

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej SEKRETARZ STANU ul. Nowogrodzka 1/3/5,

 00-513 Warszawa e-mail: info@mrpips.gov.pl. tel. 222-500-108

https://legislacja.gov.pl/docs//2/12328157/12648934/12648936/dokument430600.pdf

https://legislacja.gov.pl/projekt/12328157/katalog/12648934#12648934

2. posiedzenie Senatu RP X kadencji

17 i 18 grudnia 2019 r.

3.   Drugie czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Druki senackie: 12,  12 S

Rozpoczęcie: 17.12.2019 r., 11:00

Projekt ustawy został wniesiony przez grupę senatorów.

Do reprezentowania wnioskodawców w dalszych pracach nad tym projektem ustawy został upoważniony senator Marek Borowski.
 

Projekt ustawy ma na celu przywrócenie większej podstawy obliczenia emerytury ubezpieczonym, którzy pobrali wcześniejszą emeryturę bez obiektywnej wiedzy, że kwoty wcześniej pobranej emerytury pomniejszą emeryturę powszechną. Projekt dotyczy głównie kobiet urodzonych w 1953 r., które przeszły na wcześniejszą emeryturę do końca 2008 r.
 

Marszałek Senatu w dniu 19 listopada 2019 r. skierował projekt ustawy do:

─ Komisji Ustawodawczej,

─ Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej i Społecznej.

Posiedzenie Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej i Społecznej w tej sprawie odbyło się 10 grudnia  2019 r.

Komisje wnoszą o wprowadzenie poprawek do projektu uchwały (druk nr 12 S).

Sprawozdawcą połączonych komisji na posiedzeniu Senatu będzie senator Marek Borowski.

https://www.senat.gov.pl/prace/senat/posiedzenia/tematy,533,1.html