31 lipca 2020

"Ustawa naprawcza"


     Ustawa w sprawie ustalania wysokości emerytury osobom urodzonym w 1953 r. z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego z podpisem Prezydenta

9 lipca2020

Prezydent RP podpisał nowelizację ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dotyczącą ustalania wysokości emerytury powszechnej dla osób z rocznika 1953.

Od 1 stycznia 2013 r. podstawa obliczenia emerytury powszechnej (składki emerytalne z uwzględnieniem ich waloryzacji i zwaloryzowany kapitał początkowy zapisane na koncie ubezpieczonego) jest pomniejszana o wypłacone tzw. emerytury wcześniejsze. Zapis ten w odniesieniu do niektórych kobiet z rocznika 1953 zakwestionował w marcu 2019 roku Trybunał Konstytucyjny.
Podpisana przez Prezydenta RP nowelizacja wprowadza możliwość obliczenia wysokości emerytury powszechnej bez pomniejszania podstawy jej obliczenia o sumę kwot pobranych emerytur wcześniejszych.
Kto może skorzystać?
Osoby urodzone w 1953 roku, które prawo do emerytury wcześniejszej mają ustalone na podstawie wniosku złożonego przed 1 stycznia 2013 r. oraz:
·         wystąpią po raz pierwszy z wnioskiem o emeryturę powszechną w terminie 6 miesięcy od wejścia w życie nowelizacji ustawy, albo
·         mają ustalone prawo do emerytury powszechnej w wysokości pomniejszonej o kwoty pobranych emerytur wcześniejszych lub mają ustalone prawo do renty rodzinnej po tych osobach (w tym przypadku ponowne ustalenie emerytury lub renty rodzinnej nastąpi z urzędu, po upływie 6 miesięcy od wejścia w życie nowelizacji ustawy).
Ustawa przewiduje także wyrównanie różnicy między ponownie obliczoną wysokością świadczenia a dotychczas pobieranym świadczeniem.
Według rządowych wyliczeń na zmianach skorzysta ok. 76 tys. osób z rocznika 1953. W większości przypadków średnia miesięczna podwyżka emerytur wyniesie 202 zł, a wyrównanie zaniżonej emerytury - średnio 12 786 zł.




DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 9 lipca 2020 r.
Poz. 1222
                                USTAWA z dnia 19 czerwca 2020 r.
 o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

        Art. 1. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 53, 252 i 568) po art. 194h dodaje się art. 194i i art. 194j w brzmieniu:
         „Art. 194i. Do ustalenia podstawy obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, ubezpieczonego urodzonego w 1953 r., nie stosuje się przepisu art. 25 ust. 1b, jeżeli wniosek o przyznanie tej emerytury zgłosi w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. poz. 1222), pod warunkiem że prawo do emerytury przed osiągnięciem wieku emerytalnego ma ustalone na podstawie wniosku złożonego przed dniem 1 stycznia 2013 r.
         Art. 194j. 1. Kwotę emerytury przyznanej na podstawie art. 24 ubezpieczonemu urodzonemu w 1953 r., który wcześniej pobierał emeryturę wymienioną w art. 25 ust. 1b na podstawie wniosku złożonego przed dniem 1 stycznia 2013 r., ustala się ponownie od podstawy ustalonej z zastosowaniem art. 194i.
              2. Przeliczeniu podlega podstawa obliczenia emerytury przyjęta w decyzji o ustaleniu prawa do emerytury.
              3. Do ustalenia nowej kwoty emerytury przyjmuje się średnie dalsze trwanie życia przyjęte w decyzji o ustaleniu prawa do emerytury, a następnie uwzględnia się kolejne zmiany wysokości świadczenia.
             4. Emerytura w ponownie ustalonej wysokości przysługuje od dnia, od którego podjęto wypłatę emerytury przyznanej na podstawie art. 24, a w przypadku gdy prawo do tej emerytury było zawieszone – od dnia, od którego mogłaby być podjęta jej wypłata.
             5. Jeżeli ponownie ustalona wysokość emerytury przyznanej na podstawie art. 24 jest wyższa od wypłacanej dotychczas, emerytowi wypłaca się wyrównanie. Kwotę wyrównania stanowi różnica między sumą kwot emerytur, jakie przysługiwałyby w okresie od dnia, o którym mowa w ust. 4, do dnia wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem ich waloryzacji, a sumą kwot wypłaconych w tym okresie.
            6. Przepisy ust. 1–5 stosuje się odpowiednio do ponownego ustalenia wysokości renty rodzinnej.”.

         Art. 2. 1. Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy postępowanie w sprawie ponownego ustalenia wysokości emerytury ubezpieczonych, o których mowa w art. 194j ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, lub renty rodzinnej po tych ubezpieczonych z pominięciem przepisu art. 25 ust. 1b ustawy zmienianej w art. 1, wszczęte przez organ rentowy w wyniku skargi o wznowienie postępowania złożonej w trybie art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 i 695) lub przez sąd w wyniku skargi o wznowienie postępowania złożonej w trybie art. 4011 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, z późn. zm.1) ), ulega zawieszeniu z mocy prawa do czasu wydania przez organ rentowy decyzji na podstawie art. 194j ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1.
         2. Organ rentowy niezwłocznie zawiadamia sąd o wszczęciu postępowania na podstawie art. 194j ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 oraz doręcza kopię wydanej decyzji.
        3. W przypadku wydania przez organ rentowy decyzji o odmowie ponownego ustalenia wysokości emerytury zgodnie z art. 194j ustawy zmienianej w art. 1, organ rentowy lub sąd z urzędu podejmuje zawieszone postępowanie, o którym mowa w ust. 1.
       4. Postępowanie, o którym mowa w ust. 1, umarza się z mocy prawa z dniem wydania przez organ rentowy decyzji zaspokajającej roszczenie w całości.

       Art. 3. 1. Przepisów art. 194j ustawy zmienianej w art. 1 nie stosuje się do spraw, w których wskutek wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 2, nastąpiło zaspokojenie roszczeń w całości.
       2. W pozostałych przypadkach ponowne ustalenie wysokości emerytury na podstawie art. 194j ustawy zmienianej w art. 1 następuje z urzędu po upływie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

       Art. 4. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

                                                        Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. Duda


1)      Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r. poz. 1469, 1495, 1649, 1655, 1798, 1802, 1818, 2070, 2089, 2128 i 2217 oraz z 2020 r. poz. 288, 462, 875, 956, 1017 i 1086.


16 czerwca 2020

Rządowy projekt emerytalnej ustawy naprawczej przyjęty przez Radę Ministrów


Rada Ministrów przyjęła w dniu dzisiejszym projekt ustawy do realizacji drugi kwartał 2020.

          Będzie wyższa emerytura dla osób z rocznika '53, które korzystały z prawa do wcześniejszej emerytury i tych, które dopiero będą na nią przechodzić. Rada Ministrów przyjęła we wtorek projekt nowelizacji w tej sprawie.

- Wykonujemy wyrok TK sprzed ponad roku, żeby sprawiedliwości dla osób z 1953 r. stało się zadość - chwalił się we wtorek na konferencji prasowej premier Mateusz Morawiecki.

Tak komentował przyjęcie przez rząd nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, która do tej pory w niekorzystnym położeniu stawiała kilkadziesiąt.
               
     W 2013 r. zmieniono zasady obliczania wysokości świadczenia emerytalnego osobom pobierającym wcześniejszą emeryturę, wprowadzając mniej korzystne rozwiązanie. Chodzi o odliczenie od podstawy obliczenia emerytury powszechnej pobranych dotychczas kwot emerytur wcześniejszych.


          Roczniki, które do 2013 r. osiągnęły powszechny wiek emerytalny skorzystały z możliwości obliczenia wysokości emerytury według dotychczasowych – korzystniejszych dla nich zasad. Takiej możliwości nie miał rocznik 1953.

         W marcu ubiegłego roku Trybunał Konstytucyjny uznał dziurawe przepisy za niekonstytucyjne. To dlatego trzeba było dostosować je do zasad ustawy zasadniczej.

           We wtorek rząd uporał się wreszcie z nowelizacją, która teraz trafi do Sejmu. Zmiany zakładają, że wszyscy ubezpieczeni urodzeni w 1953 r. i pobierający wcześniejszą emeryturę będą mogli wystąpić o ustalenie prawa do emerytury powszechnej bez zastosowania mechanizmu pomniejszania podstawy jej obliczenia o sumę kwot pobranych emerytur wcześniejszych.

       Z takiej możliwości będą mogli skorzystać ubezpieczeni z rocznika 1953, którzy przed wydaniem orzeczenia Trybunału (czyli przed 6 marca 2019 r.) występowali do ZUS o przyznanie emerytury oraz ci, którzy z takim wnioskiem wystąpią po raz pierwszy.

           Jak szacuje rząd, na zmianach skorzysta 62,6 tys. osób, które już są na emeryturze (średnio dostaną miesięczną podwyżkę o 202 zł i wyrównanie w wysokości średnio prawie 13 tys. zł), i 11,2 tys. osób, które przejdą na emeryturę w lipcu tego roku (dostaną przeciętną miesięczną podwyżkę o 1487 zł).
(money.pl)

          Został już nadany nr druku Rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Druk nr 418.
  

Druk nr 418

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

 Data pisma: 2020-06-16
Data doręczenia druku: 2020-06-16
·         418-ustawa.DOCX  (47 KB)
·         418-uzas.DOCX  (22 KB)
·         418.pdf  (2749 KB)
Pełna elektroniczna wersja druku sejmowego ma postać PDF
Pliki w formacie MS WORD (DOC) pełnią rolę pomocniczą i nie zawsze zawierają komplet dokumentów

·         Prze
http://sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/druk.xsp?documentId=5982BB9E54989BDBC125858900532AAF


Druk nr 419

Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projecie ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Data pisma: 2020-06-17
Data doręczenia druku: 2020-06-18
·         419.pdf  (163 KB)
Pełna elektroniczna wersja druku sejmowego ma postać PDF
Pliki w formacie MS WORD (DOC) pełnią rolę pomocniczą i nie zawsze zawierają komplet dokumentów



Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

projekt dotyczy realizacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., sygn. P 20/16, stwierdzającego niezgodność art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w roku 1953 kobiet, które przed dniem 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury wcześniejszej na podstawie art. 46 w związku z art. 29 tej ustawy, z art. 2 Konstytucji RP
2020
·      ·      2020
·         16 czerwca 2020
Projekt wpłynął do Sejmu - druk nr 418
·         16 czerwca 2020
Skierowano do I czytania w komisjach
do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny
·          
o    Praca w komisjach po I czytaniu
o    17 czerwca 2020
Sprawozdanie komisji druk nr 419
Sprawozdawca: Urszula Rusecka
Wniosek komisji: załączony projekt ustawy
Stan na 18-06-2020
Projekty ustaw zawarte w drukach nr 283418 rozpatrywane są wspólnie. 

31 maja 2020

Pismo procesowe do sądu


Kochani

           Poniżej zamieszczam wzór pisma przygotowawczego/procesowego – odpowiedzi na żądanie sądu do złożenia pisma, w którym należy wskazać, jakie twierdzenia co do faktów zgłasza emerytka w sprawie oraz jakie dowody na poparcie swojego stanowiska, czy też   wzywa do zgłoszenia ewentualnych dalszych zarzutów i wniosków dowodowych.

Oczywiście, trzeba rozsądnie korzystać z tego wzoru. Należy wybrać te treści, które uznacie za stosowne, czy też te, które dotyczą Waszego odwołania do sądu od decyzji odmownej ZUS.
Można też zgłosić nowe wnioski.

                                                        


                                                                   miasto, dn. …...2020 r.
imię i nazwisko
adres

Sygn. akt  …….


Sąd Okręgowy w ……………
 Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
adres

                                Pismo procesowe/przygotowawcze

                 W odpowiedzi na wezwanie Sądu Okręgowego w ……. odpowiadam, iż niniejszym podtrzymuję moje odwołanie od decyzji odmownej ZUS Oddział w ……., odmawiającej mi prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. sygn. P 20/16.

Przytaczam także fakty i dowody świadczące o konieczności ponownego ustalenia wysokości mojej emerytury, zgodnie z wyrokiem TK i słuszności moich racji dochodzonych przed Sądem.

 Wnoszę o:

- uchylenie decyzji odmownej wydanej przez ZUS z dnia …..03/04.2019 r. w sprawie ponownego ustalenia emerytury i  odmowy uchylenia decyzji o przyznaniu emerytury powszechnej

- uchylenie decyzji o przyznaniu emerytury powszechnej z dnia……..2013 r.

-  orzeczenie o wysokości mojej emerytury bez uwzględnienia niezgodnego z Konstytucją art. 25 ust. 1b ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS oraz obliczenie mojej emerytury z najkorzystniejszymi dla mnie wskaźnikami, uwzględniając zwaloryzowany kapitał i składki do 2019 r. oraz najkorzystniejszy wskaźnik dożycia dla ubezpieczonej w wieku 66 lat.

          Zwracam się do Wysokiego Sądu z prośbą o nieobarczanie mnie (ewentualnym) żądaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dotyczącym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z uwagi na fakt, iż  to ja jestem poszkodowana w niniejszej sprawie.         
Emerytura, którą obecnie pobieram, nie jest wysoka, wynosi ….. zł brutto, netto to jest ……….
Pieniądze te ledwo wystarczają mi na życie, opłaty mieszkaniowe i  zakup leków. A koszty utrzymania ciągle rosną. Dlatego proszę o nieobarczanie mnie kosztami żądanymi przez ZUS.

           Wprowadzenie przez ustawodawcę z dniem 1 stycznia 2013 roku do ustawy emerytalnej przepisu art. 25 ust. 1b i objęcie zakresem jego zastosowania kobiet urodzonych w roku 1953, pobierających wcześniejsze emerytury, nastąpiło z naruszeniem art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

           Tym samym, regulacja ta od samego początku swojego istnienia była niekonstytucyjna i w ogóle nie powinna być przez organy administracyjne, w tym Zakład Ubezpieczeń Społecznych, stosowana. Wynika to wprost z treści art. 8 ust. 2 Konstytucji, zgodnie z którym jej przepisy stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. W sytuacji, gdy nowo wprowadzone uregulowanie (art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej) było niezgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, organ rentowy miał obowiązek odmówić jego stosowania. Z mocy art. 8 w związku z art. 2 Konstytucji powinien stosować przy obliczaniu wysokości emerytur powszechnych urodzonych w 1953 roku kobiet, pobierających wcześniejsze emerytury, przepisy dotychczasowe. W konsekwencji przyznanie ubezpieczonym niższych świadczeń było następstwem błędu organu rentowego.

          Wydanie przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu, który był podstawą ustalenia mojej emerytury  w zaniżonej wysokości, stanowi okoliczność mającą wpływ na prawo do świadczenia i uzasadnia działanie w przedmiocie ponownego ustalenia wysokości emerytury z pominięciem takiego niekonstytucyjnego unormowania.
Istotne jest tutaj to, że ta „nowa okoliczność” istniała zarówno przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość emerytury dla mnie, jak i przed wydaniem decyzji odmownej ZUS z dnia …….2019 r.

             Skoro błędem jest niewłaściwa wykładnia prawa to nie ma podstaw, aby odmówić uznania za błąd stanowienie prawa sprzecznego z aktem nadrzędnym jakim jest Konstytucja RP.   
   
             Dowodem na wydanie błędnej decyzji o przyznaniu emerytury powszechnej jest właśnie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. w sprawie P 20/16.
Organ rentowy popełnił błąd stosując do obliczenia mojej emerytury art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 11 maja 2012 r.

Równocześnie organ rentowy stwierdził, iż decyzję o przyznaniu mi emerytury powszechnej wydał z naruszeniem prawa. Stwierdzenie to stanowi swoiste „przyznanie się” przez organ rentowy do błędu.

              Decyzja organu rentowego wydana na podstawie niekonstytucyjnego przepisu jest obiektywnie błędna. Błąd ten rozumiany jest bardzo szeroko, w rozumieniu ustawy emerytalnej jest błędem co do okoliczności, oznacza wadliwość decyzji organu rentowego, jej obiektywną błędność. Taka obiektywna błędność decyzji występuje w niniejszej sprawie.

             Błąd organu rentowego oznacza „każdą obiektywną wadliwość decyzji, niezależnie od tego, czy jest ona skutkiem zaniedbania, pomyłki, celowego działania samego organu rentowego czy też rezultatem niewłaściwych działań pracodawców albo wadliwej techniki legislacyjnej i w konsekwencji niejednoznaczności stanowionych przepisów”, w tym także naruszenia prawa wskutek niewłaściwej wykładni obowiązujących przepisów.

             Zgodnie z treścią Konstytucji RP (art. 190 ust. 4) i z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. w sprawie P 20/16, organ rentowy powinien wznowić postępowanie według art. 114 ustawy emerytalnej.

             Z art. 114 ustawy wynika, że w sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy, na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, zmienia decyzję i ponownie ustala prawo do świadczeń lub ich wysokość, bez względu na upływ jakichkolwiek terminów.

           Wysokość mojej emerytury powinna być obliczona według najkorzystniejszych wskaźników z tablicy średniego dalszego trwania życia.  Od 2013 r. przybyło mi ponad 6 lat, nie stałam się młodsza, tylko starsza. Dlatego uważam, że w obliczeniu emerytury powinnam być potraktowana jak osoba 66-letnia, a nie 60-tka.

           Powinny też zostać uwzględnione zwaloryzowane środki, kapitał początkowy i składki.  ZUS moje zgromadzone środki zwaloryzował tylko do 2013 r., kiedy naliczono mi emeryturę powszechną. Pragnę zaznaczyć, że z emerytury powszechnej nigdy nie korzystałam, nigdy nie pobrałam żadnej z niej wypłaty.
           Bardzo proszę Wysoki Sąd, aby zobowiązał organ rentowy do wskazania, na podstawie jakich przepisów, środki (kapitał i składki) zgromadzone na moim subkoncie zostały wyzerowane w roku 2013.
Uważam, że zarówno kapitał początkowy, jaki i składki, zewidencjonowane na moim koncie, powinny podlegać waloryzacji do dnia podjęcia faktycznej wypłaty emerytury powszechnej.

          W treści decyzji o przyznaniu emerytury powszechnej organ rentowy zamieścił zapis, że emerytura powszechna zostaje zawieszona, gdyż jest niższa od emerytury wcześniejszej, która będzie wypłacana.
Zapis decyzji, że przyznano ubezpieczonej emeryturę powszechną, a następnie świadczenie zawieszono, ponieważ jest mniej korzystne niż dotychczasowe, jest pozaprawny.  Przepisy ustawy emerytalnej  nie znają instytucji prawnej przyznania i zawieszenia emerytury, jako świadczenia mniej korzystnego.
W zaistniałym stanie organ nie mógł zawiesić emerytury, bo nie zostały spełnione warunki z art. 104 ustawy, a tylko ten przepis reguluje przesłanki zawieszenia prawa do emerytury. Taka sytuacja zobowiązuje organ do waloryzacji zgromadzonego kapitału początkowego i zewidencjonowanych na koncie składek. Zatem faktycznie i prawnie, nieprzerwanie pobieram dotychczasową tzw. wcześniejszą emeryturę.
I w tej sprawie proszę Wysoki Sąd, aby zobowiązał organ rentowy do wskazania, na podstawie jakich przepisów zostało zawieszone moje świadczenie w 2013 r.

             Nie jestem prawnikiem, moja wiedza o przepisach emerytalnych nie jest duża, czasami trudno mi zrozumieć prawnicze terminy, czy żądania i orzeczenia sądowe. Emeryci bardzo często nieprawidłowo formułują swoje wnioski, odwołania, bo skąd mają wiedzieć, jak to zrobić. Nie otrzymują w tym względzie żadnych informacji od doradców w ZUS.
Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Powinny też czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

          W pouczeniu decyzji o przyznaniu mi emerytury powszechnej ZUS nie poinformował mnie o możliwości wycofania wniosku.  Gdyby ZUS w decyzji z dnia ……2013 r., o przyznaniu emerytury, w pouczeniu wskazał mi możliwość wycofania wniosku, a nie tylko odwołanie się do sądu, nie znalazłabym się teraz w tak niekorzystnej dla mniej sytuacji prawnej.

W świetle powyżej przytoczonych argumentów moje odwołanie od decyzji odmownej organu rentowego jest uzasadnione i słuszne.

15 maja 2020

Nasze sprawy emeryckie w czasach epidemii



Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu 


              Emeryci, stając przed Sądem Pracy, często po raz pierwszy w życiu, mają problemy z przekazaniem swojego stanowiska w sprawach ubezpieczeniowych będących tematem rozprawy, wyjaśnieniem swoich żądań, czy odpowiedzi na pytania sędziego.
Stres, nieznajomość procedur sądowych, trudny prawniczy język, onieśmielenie pokazują w sądzie często niekorzystny wizerunek emeryta.
Dodać trzeba, że sędziowie nie zawsze są wyrozumiali, zdarza się, że bardzo obcesowo traktują zagubionych emerytów, a nawet pokrzykują, co jeszcze bardziej pogłębia stres.
Z rozmów z emerytkami, z maili, z wpisów na blogu, wynika, że często, niestety, zbyt często, wizyta w sądzie jest źródłem ogromnego stresu i uczucia bezsilności.

            Całe szczęście, że jest wiele sądów, w których z życzliwością i przede wszystkim z wyrozumiałością traktowani są emeryci. Sędziowie cierpliwie tłumaczą zawiłości prawne, spokojnie zadają pytania i wysłuchują czasem nieskładnych odpowiedzi.
Mam informacje o sądzie w Warszawie, w którym Pani Sędzia widząc nieporadność emeryta, sama proponuje pełnomocnika z urzędu. Wierzę, że takich sędziów i sądów jest więcej.

              Zdecydowana większość Sądów Pracy I instancji nie obciąża emerytów kosztami sądowymi w postaci zawrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz ZUS. Zdarzają się jednak sądy, które żądają od emerytów zwrotu tych kosztów Tak często czyni, np. sąd gdański.

            Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od opłat sądowych. Dlatego też nie składamy do Sądów Pracy wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych, a tylko piszemy o nieobarczanie nas kosztami zastępstwa procesowego, żądanych przez ZUS.

            Czasami, by skutecznie bronić w sądzie naszego stanowiska, zawartego w odwołaniu od decyzji ZUS, potrzebna jest osoba, która zapewni nam fachowe wsparcie i pomoże w prowadzeniu sprawy. O taką pomoc z urzędu zgasić się trzeba do sądu.

              Przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu następuje na wniosek osoby zainteresowanej. Jednakże nie wszyscy, którzy wystąpią z takim wnioskiem otrzymają pomoc prawną z urzędu.
Jeżeli chcemy, aby przed sądem reprezentował nas profesjonalny pełnomocnik - radca prawny czy adwokat, mamy możliwość ustanowienia pełnomocnika z wyboru, któremu będziemy musieli zapłacić z własnej kieszeni.
W sytuacji, gdy nie stać nas na poniesienie kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, możemy złożyć do sądu wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
             Ocena potrzeby udziału w sprawie adwokata lub radcy prawnego zależy od uznania sądu.Potrzeba taka będzie zachodziła w szczególności, gdy strona wykaże szczególną nieporadność w prowadzeniu swojej sprawy lub gdy sprawa jest skomplikowana, czy to pod względem faktycznym, czy prawnym.


             O przyznaniu pełnomocnika z urzędu nie decydują wyłącznie względy materialne strony, ale również potrzeba udziału pełnomocnika w sprawie. Sąd bowiem uwzględni taki wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny, np. ze względu na zawiłość sprawy, która wymaga udziału w sprawie prawnika. 

W sprawie przyznania pełnomocnika z urzędu sąd ustala, czy emerytka jest lub nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata czy radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.  

Od oceny sądu zależy, czy podane przez stronę powody będą uznane za dostateczne do przyznania takiej pomocy. Sąd może również zweryfikować podane w oświadczeniu dane, jeżeli powziął wątpliwości, co do rzeczywistego stanu majątkowego, np. poprzez zwrócenie się do odpowiedniej instytucji. Oznacza to, że sąd może, ale nie musi przyznać profesjonalnego pełnomocnika.

             Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu należy złożyć z oświadczeniem, o którym mowa w art. 1171 § 1 kodeksu postępowania cywilnego, obejmujące szczegółowe dane o swoim stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Oświadczenie sporządza się według wzoru, na urzędowym formularzu. Nie ma konieczności uiszczenia żadnej opłaty od przedmiotowego wniosku.

              Można też wyznaczyć w swoim wniosku pełnomocnika jeśli chcesz, aby reprezentowała Cię konkretna osoba. Jest przyjęte, że Twoje wskazanie powinno być uwzględnione. Tylko w skrajnych przypadkach wyznaczany jest inny pełnomocnik niż ten wskazany we wniosku. Jeżeli sąd uzna ustanowienie pełnomocnika z urzędu za potrzebne, wydaje stosowane postanowienie.
O wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej lub rady okręgowej izby radców prawnych. Pozytywne orzeczenie sądowe zastępuje pełnomocnictwo, które samodzielnie musielibyśmy wystawić radcy prawnemu czy adwokatowi.

              Na postanowienie odmawiające ustanowienia pełnomocnika z urzędu przysługuje zażalenie, które należy wnieść w terminie tygodnia od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia do sądu, który wydał zaskarżane postanowienie.
Jeżeli sąd oddali wniosek o przyznanie adwokata lub radcy prawnego, strona nie może ponownie powoływać się na te same okoliczności. Ponowny wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu. Na takie postanowienie nie przysługuje zażalenie.

               Wniosek może przybrać formę pisemną albo może zostać złożony ustnie do protokołu. W drugim przypadku stosowny wniosek będziemy musieli złożyć przed sądem, który prowadzi sprawę. Wniosek pisemny jeszcze przed wszczęciem postępowania najlepiej złożyć do sądu, który jest właściwy do prowadzenia danej sprawy. Wniosek można zgłosić w każdym czasie. Sąd rozpoznaje go niezwłoczne.

             Do wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu należy dołączyć wypełniony formularz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, który dostępny jest w każdym sądzie powszechnym lub można go pobrać ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (www.ms.gov.pl) lub z innej strony w internecie.

             Pełnomocnik z urzędu w  sprawach ubezpieczeniowych nie zawsze przychylnie jest traktowany przez sąd. Często też odwołujący sądząc, że sąd i tak nie przyzna im fachowej pomocy prawnej rezygnują ze starania się o nią.
Co więcej, panuje często, nie zawsze słuszne, przekonanie, że pełnomocnik z urzędu w tego typu sprawach się nie stara, albo nie przykłada do sprawy wysyłając na nią np. aplikanta.
Obecnie pełnomocnik z urzędu za poprowadzenie sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych w I instancji otrzyma 180 zł zwrotu kosztów zastępstwa ze Skarbu Państwa. 

              Co powinien zawierać wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu?
- oznaczenie stron procesowych,
- miejscowość, datę sporządzenia wniosku,
- wskazanie sądu właściwego do rozpoznania wniosku,
- sygnaturę sprawy, w której domagamy się ustanowienia pełnomocnika z urzędu,
- uzasadnienie, które powinno zawierać wszelkie okoliczności uzasadniające wniosek, takie jak ciężka sytuacja materialna, zawiłość sprawy, nieporadność, itp.,
- dowody na poparcie powyższych okoliczności,
- własnoręczny podpis,
- załączniki (dowody wskazane we wniosku oraz oświadczenie o swoim stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania).

              Zgodnie z art. 117 kpc
      § 2. Osoba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
     § 5. Sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny.


                                                                        Miejscowość, data

Sygn. akt…..


                                                                          Sąd Okręgowy w ………….


                                                                      (oznaczenie sądu właściwego)




Powód: imię, nazwisko, adres, pesel

Pozwany: imię, nazwisko/nazwa, adres/siedziba

                                                                        Wniosek 

                   Powoda o ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu

Na podstawie art. 117 KPC wnoszę o ustanowienie dla mnie pełnomocnika procesowego z urzędu w sprawie o zapłatę, sygn. akt ……………


Uzasadnienie (przykładowe)


                       Z uwagi na zawiły charakter przedmiotowej sprawy wnoszę o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Udział profesjonalnego pełnomocnika w niniejszej sprawie jest w mojej ocenie potrzebny i uzasadniony ze względu na skomplikowany charakter sprawy. Jednocześnie oświadczam, iż nie jestem w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Ze względu na mój stan zdrowia od kilku lat jestem osobą nieaktywną zawodowo. Utrzymuję się z niewysokiej emerytury, która ledwo wystarcza na podstawowe wydatki.


Dowód:          1. oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania


                        2. dokumentacja medyczna


                        3. orzeczenie o niepełnosprawności (jeśli się posiada)

Powyższe okoliczności powodują, iż przedmiotowy wniosek jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie.

                               (podpis)

Załączniki: